Ostatnio aktualizowane: 11.05.21

 

Każdy, kto chce zacząć przygodę z grą na instrumencie, musi poznać nuty oraz sposób wydobywania dźwięków. W przypadku instrumentów strunowych szarpanych, do których należy między innymi ukulele, do gry potrzebna jest znajomość akordów. Popularnie nazywane są chwytami i pozwalają wydobywać ze strun odpowiednie dźwięki. Jakie są akordy na ukulele, dowiesz się z poniższego artykułu.

 

Co to jest ukulele?

Ukulele to nieduży instrument należący do grupy instrumentów strunowych szarpanych, a dokładnie szarpanych chordofonów. Jego wygląd przypomina gitarę w mniejszym wydaniu, jednak nie przydadzą się chwyty gitarowe na ukulele, ponieważ instrumenty te różnią się nie tylko wyglądem. Dźwięk wydobywający się z niedużego korpusu ma ciepłe brzmienie, przypominające lutnię. Ukulele ma tylko cztery struny (G, C, E, A) i dłuższy gryf. Standardowym modelem jest instrument sopranowy, którego długość wynosi zaledwie 53 cm. Ukulele koncertowe osiąga długość 60 cm. Najrzadziej spotykane są 70-centrymetrowe modele tenorowe oraz najdłuższe, barytonowe mające nawet 80 cm. Instrument wykorzystuje się przede wszystkim do akompaniamentu. Jeśli poznasz podstawowe akordy na ukulele, możesz wykonywać swoje ulubione utwory, wzbogacając je o ciepłe brzmienie.

 

Historia ukulele

Historia ukulele jest bardzo ciekawa, instrument ten jest uważany za hawajski skarb narodowy. To właśnie tam zaczyna się jego historia. W 1879 roku portugalscy imigranci podróżujący z Madery przywieźli ciekawy instrument na Hawaje. Przybyli tam do pracy na plantacjach trzciny cukrowej. Instrumentem, który zachwycił miejscową ludność, była czterostrunowa gitara, znana jako machete da braca. W ciągu kilku lat zyskała ona dużą popularność. Gitarę zaczęto stosować do akompaniamentu typowego hawajskiego tańca hula. 

Pochodzenie nazwy powstałego na hawajach instrumentu nie jest znane. Istnieje kilka różnych historii, wyjaśniających, skąd wzięło się słowo ukulele. Najpopularniejszym tłumaczeniem nazwy instrumentu jest opowieść, według której ludność Hawajów określiła gitarę jako ukulele. Miało to oznaczać „skacząca pchła”. Inna teoria próbująca wyjaśnić historię nazwy instrumentu wiąże go z królem Kalakaua, który sam grywał na ukulele, akompaniując sobie podczas śpiewu. Jakakolwiek jest prawdziwa historia nazewnictwa instrumentu, faktem jest, że szybko zyskał on popularność. Udoskonalenia portugalskiej gitary przyczyniły się do powstania ukulele.

Ukulele rozpoczęło swoją światową karierę dopiero w 1915 roku. Po raz pierwszy zaprezentowano je na międzynarodowej wystawie w USA, Panama-Pacific Exposition, która miała miejsce w San Francisco. Instrument zyskał dużą popularność, ponieważ był mały, poręczny, jego brzmienie ciepłe, a chwyty ukulele są łatwe do nauczenia. Znani producenci gitar zaczęli masową produkcję hawajskiego instrumentu. Ukulele coraz częściej towarzyszyło muzykom i zwykłym ludziom podczas śpiewu i zabaw. Obecnie instrument jest chętnie wykorzystywany nie tylko przez wykonawców muzyki hawajskiej. Ukulele usłyszeć można w nagraniach folkowych, jazzowych, a nawet bluesowych. 

 

Podstawowe chwyty na ukulele

Naukę gry na ukulele należy rozpocząć od zapoznania się z podstawowymi akordami. To z nich składają się utwory. Akordy to układy minimum trzech dźwięków różniących się wysokością i nazwą. Dzieli się je ze względu na charakter ich brzmienia. Wyróżnia się więc akordy durowe (czyli wesołe) i mollowe (smutne). Każdy utwór składa się z ich różnych kombinacji. Akordy powtarzają się jednak w ramach jednej tonacji. Każdy utwór ma kilka części, na które składa się wprowadzenie, zwrotka, refren, łącznik i zakończenie. Powtarzającymi się elementami są zwykle zwrotka i refren. Proste chwyty na ukulele również będą się powtarzać w ramach jednego utworu. 

Każdy akord wymaga określonego ułożenia palców na progach instrumentów. Czy chwyty na ukulele są takie same jak na gitarę? Nie, ale umiejętność gry na jednym z tych instrumentów okaże się pomocna przy nauce gry na drugim. Do nauki akordów służą liczne diagramy. Znajduje się na nich rysunek strun i konkretnego progu (progi to metalowe blaszki na gryfie, struny dociska się jednak nie na progu, a obok niego). W miejscu, w którym powinien znaleźć się palec, umieszczone są numery. Każda cyfra odpowiada konkretnemu palcowi. Kciuk nie dotyka strun, dlatego nie przypisano mu żadnego numeru. Palec wskazujący oznaczono cyfrą 1, palec środkowy to 2, palec serdeczny to 3, a mały palec to 4. Warto to zapamiętać, aby łatwiej odczytywać diagramy z akordami. 

Chwyty na ukulele sopranowe są łatwe do opanowania dla każdego. Ze względu na mały rozmiar instrumentu, z nauką poradzi sobie zarówno dorosły, jak i dziecko. Na początek przygody z ukulele wystarczy poznać 12 podstawowych akordów. Wystarczą one do zagrania większości utworów. Śpiewnik ukulele podpowie Ci, jakie chwyty potrzebne będą do odtworzenia ulubionej melodii. Poniżej znajdziesz najpopularniejsze akordy.

C-dur: Pierwszym akordem jest C-dur, zwany również C. To najprostszy chwyt, którego warto nauczyć się na początku. Chwyty ukulele zwykle wymagają użycia trzech palców. W przypadku C-dur wystarczy tylko jeden. Struny G, C i E pozostają puste. Oznacza to, że nie dotyka ich żaden palec. Palec serdeczny (3) należy umieścić na III progu na strunie A.

A-moll: A-moll ukulele to akord równie prosty, co C-dur. Nazywany jest również Am. Struny C, E oraz A pozostają puste. Palec serdeczny (2) umieść na II progi na strunie G. Po dociśnięciu jej do gryfu uzyskasz akord A-moll.

F-dur: Akord F-dur nazywany jest również F. Ten chwyt wymaga już użycia dwóch palców. Struny C oraz A pozostają puste. Na I progu umieść palec wskazujący (1) na strunie E. Palec środkowy (2) ułóż na II progu na strunie G. 

A-dur: Chwyt A-dur ukulele to kolejny prosty akord. Jego inna nazwa to A. Wykonuje się go przez naciśnięcie struny G palcem środkowym (2) na II progu. Palec wskazujący (1) należy umieścić na I progu na strunie C. Pozostałe struny, czyli E i A, pozostają puste.

D-moll: Akord D-moll lub inaczej Dm, wymaga użycia trzech palców. Jedynie struna A pozostaje pusta. Palec środkowy (2) umieszcza się na II progu na strunie G. Na II progu struny C znajduje się palec serdeczny (3). Palec wskazujący (1) umieszcza się na I progu na strunie E.

G-moll: Szóstym akordem, który warto znać, jest G-moll. Jego inna nazwa to Gm. W tym akordzie struna G pozostaje pusta. Na strunie C znajduje się palec środkowy (2) na II progu. Na II progu na strunie E umieszcza się palec serdeczny (3). Miejsce palca wskazującego (1) w tym akordzie to I próg na strunie A.

D-dur: D-dur ukulele to akord nazywany również D. Wykonuje się go przez ułożenie trzech palców w jednej linii. Na II progu struny G znajduje się palec wskazujący (1). Palec środkowy (2) umieszcza się na II progu na strunie C. Ostatni, palec serdeczny (3) powinien znaleźć się na II progu na strunie E. Struna A pozostaje pusta.

C-moll: Akord C-moll to inaczej chwyt Cm. Ukulele pozwala zagrać wiele utworów, wykorzystując proste chwyty, takie jak C-moll. W tym układzie struna G jest pusta. Pozostałe palce, podobnie jak w przypadku D-dur, ułożone są w jednej linii. Palec wskazujący (1) znajduje się na III progu struny C. Na strunie E umieszcza się palec środkowy (2) na III progu. C-moll ukulele uzyskuje się przez ustawienie palca serdecznego (3) na III progu na strunie A.

G-dur: G-dur ukulele określa się także jako akord G. Struna G pozostaje w tym układzie pusta. Miejsce palca wskazującego (1) jest na II progu na strunie C. Palec serdeczny (3) jest na III progu struny E, a palec środkowy (2) na II progu struny A.

E-moll: Chwyt E-moll ukulele wykonuje się w prosty sposób. Należy umieścić palec serdeczny (3) na IV progu na strunie C. Palec środkowy (2) znajduje się na strunie E na III progu. Na II progu struny A powinien być ułożony palec wskazujący (1). Struna G pozostaje pusta.

F-moll: Akord F-moll funkcjonuje również pod nazwą Fm. Wykorzystuje się do niego trzy palce, zatem jedna struna, C, jest pusta. Palec wskazujący (1) znajduje się na I progu na strunie G. Na I progu struny E należy położyć palec środkowy (2). W tym akordzie wykorzystuje się mały palec (4). Umieszcza się go na III progu na strunie A.

E-dur: E-dur ukulele to akord znany również jako E. Podobnie jak większość chwytów wymaga użycia trzech palców. Na I progu struny G znajduje się palec wskazujący (1). Palec środkowy (2) jest na II progu na strunie A. Aby zagrać E ukulele, trzeba wykorzystać mały palec (4). Jego miejsce jest na IV progu na strunie C. Ostatnia struna, E, pozostaje pusta.

 

Dodatkowe chwyty — piosenki na ukulele z większą ilością akordów

Oprócz podstawowych chwytów przedstawionych powyżej warto znać także inne akordy, których często poszukują w Internecie początkujący muzycy. Są to przede wszystkim: B-dur, B-moll. Warto pamiętać, że amerykańskie akordy oznaczane jako B-dur i B-moll u nas funkcjonują pod oznaczeniem H-dur i h-moll.

B-dur/H-dur: B-dur ukulele to akord, który wymaga większej sprawności i wiedzy. W tym przypadku bowiem palec wskazujący (1) jednocześnie przyciska na II progu wszystkie cztery struny. W H-dur ukulele pozostałe dwa palce dodatkowo dociskają do gryfu dwie struny. Palec środkowy (2) znajduje się na III progu na strunie C. Palec serdeczny (3) dociska strunę G na IV progu. W taki sposób uzyskuje się akord H na ukulele.

B-moll/h-moll: Podobnie jak w poprzednim akordzie palec wskazujący (1) naciska wszystkie cztery struny na II progu. W tym chwycie jednak potrzebny jest jeszcze tylko jeden palec, serdeczny (3). Naciska on strunę G na IV progu.

Jeśli do tej pory Twoim ulubionym instrumentem była gitara i zastanawiasz się, jak zmienić chwyty gitarowe na ukulele, lepszym rozwiązaniem jest nauka akordów na ukulele. Są łatwe i nie wymagają wielu umiejętności.  

 

 

Subskrybuj
Notify of
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments