Ostatnio aktualizowane: 04.08.20

 

Decyzja o rozpoczęciu nauki gry na instrumencie wiąże się również z dobraniem jego odpowiedniego rodzaju i typu. Podobnie jest z wyborem najbardziej znanego instrumentu dętego blaszanego, czyli trąbki. Szczególnie będąc osobą początkującą, warto zapoznać się z jej najpopularniejszymi rodzajami tak, aby zakupiony model odpowiadał Twoim potrzebom, a nauka stała się łatwa i przyjemna.

 

Trąbka – jak działa?

Trąbka należy do grupy instrumentów dętych blaszanych, zwanych również aerofonami ustnikowymi. Jej nazwa pochodzi od włoskiego słowa „tromba”, a jako instrument wyposażony w zawory, zaczęła pojawiać się już w XIX wieku, w wyniku ewolucji trąby. Chociaż trąbka umożliwiała zagranie pełnej skali, nie zdobyła popularności aż do rozpowszechnienia się muzyki jazzowej. Obecnie wchodzi ona także w skład zespołów rozrywkowych i orkiestr wojskowych. Instrument jest zbudowany z rury, najczęściej wykonywanej z mosiądzu i skręconej w pętlę. Z jednej strony jest ona zakończona ustnikiem, a z drugiej czarą głosową. Ponadto trąbka jest wyposażona w zawory, które odpowiednio otwierają lub zamykają drogi przepływu powietrza, umożliwiając zmianę wysokości dźwięku. Warto zauważyć, że często różni się on od przeznaczonego dla trąbki zapisu nutowego. Są dwa instrumenty, które są wizualnie do niej podobne, ale mają odmienną konstrukcję i pochodzenie. To kornet i skrzydłówka. Co więcej, jest kilka typów trąbek, o różnych strojach.

Najpopularniejsze trąbki są w stroju B, jednak dostępne są  również takie w stroju C (najczęściej wykorzystywane w orkiestrach symfonicznych przez pierwszych trębaczy), stroju D (używane między innymi w oratoriach i kantatach), oraz rzadko w stroju Es (wysokim i niskim). Strojenie instrumentu odbywa się za pomocą drobnej regulacji długości rury stanowiącej główną pętlę oraz przy użyciu pozostałych krąglików. Brzmienie, które się z niego wydobywa, zależy przede wszystkim od techniki i umiejętności osoby grającej, w efekcie czego może być zarówno delikatne, melodyjne i łagodne, jak i ostre oraz wibrujące. Trąbka nie jest jednak instrumentem łatwym do opanowania, ponieważ prawidłowe granie na niej wymaga precyzyjnego ułożenia szczęki, języka i warg. Również oddech ma istotne znaczenie, ponieważ wydobycie czystego brzmienia zależy od odpowiedniej ilości wydmuchiwanego powietrza. Decydując się na zakup trąbki, ważne jest również dobranie odpowiednich akcesoriów, takich jak wygodny ustnik. Naukę gry na instrumencie dętym najlepiej jest rozpocząć w wieku dziecięcym, jednak nie za wcześnie, żeby płuca mogły odpowiednio się wykształcić, zanim rozpocznie się ćwiczenia. Optymalny wiek to 8. – 9. rok życia.

 

Trąbka basowa

Oprócz typu instrumentu o stroju B popularna jest również trąbka basowa. Charakteryzuje się ona brzmieniem niższym o oktawę i jest podobna do puzonu wentylowego, dzięki wentylom i zbliżonej długości , choć w porównaniu do niego ma mocniejszy, bardziej metaliczny dźwięk. Niektórzy producenci dają możliwość swobodnej wymiany części (takich jak czara) między tymi dwoma instrumentami. Historia trąbki basowej sięga 1821 roku, kiedy to została po raz pierwszy wspomniana przez niemieckiego trębacza Heinricha Stölzela w gazecie poświęconej muzyce. Instrument pojawia się też u takich kompozytorów jak Richard Wagner czy Igor Stravinsky. Partie trąbki w partyturach zapisuje się w kluczu wiolinowym, jednak w stroju C brzmi ona oktawę niżej niż jest zapisane, w stroju E o sekstę wielką niżej, a w stroju B niżej o nonę wielką, ponieważ jest instrumentem transponującym.

 

Trąbka piccolo

Trąbka piccolo jest najmniejsza w grupie trąbek, gra o oktawę wyżej niż najpopularniejsza wersja w stroju B. Długość modelu piccolo jest zwykle o połowę krótsza od standardowej. Trąbka ta jest instrumentem transponującym, to znaczy, że jej zapis nutowy nie jest taki sam jak realny dźwięk, który się z niej wydobywa. Zwykle brzmienie jest wyższe o septymę wielką, niż zostało zapisane. Współczesne instrumenty piccolo pozwalają trębaczom na zagranie trudnych elementów, występujących szczególnie w muzyce barokowej, a więc kompozycjach takich jak Wielka msza h-moll Johanna Sebastiana Bacha. Zdecydowana większość tego typu trąbek ma cztery wentyle zamiast trzech – czwarty zwykle obniża dźwięk o kwartę. Dzięki temu zakres brzmienia jest szerszy, a intonacja staje się lepsza podczas grania niektórych nut. Choć sposób wydobywania dźwięku jest podobny jak w przypadku standardowego instrumentu, przepływ powietrza i układ języka różnią się znacząco, ponieważ muzycy używający mniejszej trąbki, korzystają z płytszego ustnika.

Trąbka kieszonkowa

Trąbka kieszonkowa, jak sama nazwa wskazuje, jest kompaktową wersją popularnej trąbki w stroju B. Ciekawe jest to, że jej długość po pełnym rozwinięciu wynosi tyle samo, co długość standardowego instrumentu, jedynie czara może mieć mniejszą średnicę. Model kieszonkowy wyróżnia się ciasnym skręceniem rury, co umożliwia zmniejszenie jego rozmiaru, z jednoczesnym zachowaniem charakterystycznego dźwięku. Trąbka jest poręczna, ale rzadko wykorzystuje się ją w zespołach i orkiestrach, stanowi raczej wygodną alternatywę do ćwiczeń. Jest ona łatwa w transporcie i przenoszeniu, dlatego bardzo często służy do nauki. Zdarza się jednak, że model kieszonkowy wykorzystują soliści na występach jazzowych, jak również muzycy nagrywający w niewielkich studiach. Przeciętnie ma on wymiary: średnica czary głosowej- od 11 do 13 cm, długość – ok. 24 cm i długość menzury od 1,17 cm do 1,19 cm.

 

 

Subskrybuj
Notify of
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments