Ostatnio aktualizowane: 04.08.20

 

Ukulele, czyli mały instrument strunowy, zyskuje coraz większą popularność. Sięgają po nie zarówno osoby grające na zwykłej gitarze, jak i te bez żadnego doświadczenia muzycznego. Nie każdy wie, gdzie powstało ukulele i w jakim celu, a jak się okazuje, historia tego instrumentu jest bardzo ciekawa i warto się z nią zapoznać.

 

Kiedy powstało ukulele?

Początki historii ukulele sięgają do lat 80. XIX wieku, kiedy to na Hawaje przybyli imigranci z Portugalii, aby pracować na polach trzciny cukrowej. Właśnie dlatego swoim wyglądem przypomina ono portugalskie instrumenty, takie jak braguinha oraz cavaquinho. Imigranci bardzo szybko stali się znani wśród mieszkańców Hawajów, gdyż wieczorami chętnie koncertowali na swoich nietypowych instrumentach, czyli czterostrunowych maderskich gitarach. W 1886 roku wykorzystano je do stworzenia akompaniamentu do znanego tańca hula. Jest kilka różnych teorii wyjaśniających pochodzenie nazwy ukulele, ale ta najczęściej powtarzana nawiązuje do sposobu określania gry przez Hawajczyków. Bardzo często wypowiadali oni słowo ukulele, które w ich języku oznacza skaczącą pchłę.

Na temat instrumentu ukulele pojawiło się wiele hawajskich anegdot. Jedna z nich wyjaśnia, dlaczego stał się on tak popularny. Podobno pewien mężczyzna, Joao Fernandes, przez całe dnie wędrował po Honolulu i grał różne melodie na swojej małej gitarze, lekceważąc prośby swojej żony, aby zajął się czymś innym. Inna anegdota opowiada o tym, że o nazwie instrumentu zadecydowała królowa Lili’uokalani. Stwierdziła, że jest to dar, który przybył (w języku hawajskim słowo uku oznacza dar, a lele przybycie).

Rok 1915 – wzrost popularności ukulele

Wzrost popularności ukulele miał miejsce w 1915 roku, kiedy pojawił się po raz pierwszy w Stanach Zjednoczonych. Instrument zaprezentowano na Międzynarodowej Wystawie Panama-Pacific w San Francisco, zagrał na nim George E. K. Awai  z grupą Royal Hawaiian Quartette. Ukulele przypadło do gustu wielu osobom, w tym gwiazdom muzyki, na co wpłynęła jego lekkość, kompaktowe wymiary i łatwe przewożenie. W latach 20. XX wieku stało się ono nawet symbolem jazzu. Na temat instrumentu zaczęto wydawać podręczniki, a renomowani producenci gitar, tacy jak Lyons&Healy, Martin, Harmony czy Gibson, postanowili wprowadzić go do swojej oferty. Warto podkreślić, że ukulele stało się popularne nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale i w Kanadzie, Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii, a nawet Japonii. Przyczynili się do tego hawajscy artyści, m.in. Ernest Kaai, Herb Ohta oraz Jesse Kalima. Uznaje się ich za największych wirtuozów ukulele. Od lat 60. XX wieku zainteresowanie instrumentem stopniowo malało, aż do późnych lat 90. Przyczyniło się do tego kilka czynników, takich jak pojawienie się muzyki rock’n’roll i rosnąca popularność gitar, także elektrycznych.

 

Ukulele we współczesnej muzyce

O ukulele ponownie zaczęto mówić na początku XXI wieku. Wykorzystuje się je w różnych gatunkach muzycznych, zarówno tych mniej, jak i bardziej popularnych. Lista zespołów i solowych artystów, którzy sięgnęli po ten instrument, jest długa. To m.in. Eddie Vedder, czyli wokalista grupy Pearl Jam, który nagrał cały album z muzyką graną na ukulele (Ukulele Songs), zespół Of Monster And Man czy Beirut. Duże zainteresowanie opisywanym instrumentem zauważalne jest w szczególności w Wielkiej Brytanii, gdzie bez trudu można spotkać na ulicy i na scenie grających na nim muzyków. Przykładem jest zespół The Ukulele Orchestra Of Great Britain. Co więcej, w wielu krajach regularnie organizowane są spotkania muzyków mające na celu ustanowienie nowego rekordu Guinessa w ilości osób grających jednocześnie wybrany utwór na ukulele.

Obecnie ukulele kojarzy się nie tylko z Hawajami i tamtejszą kulturą, choć wielu znanych, współczesnych artystów wywodzi się z tego archipelagu. To np. urodzony w 1976 roku w Honolulu Jake Shimabukuro, komponujący utwory łączące w sobie elementy jazzu, folku, rocka, muzyki klasycznej i bluegrass. Również polscy artyści interesują się ukulele i chętnie na nim grają. Jednym z nich jest Igor Spolski, który w 2010 roku wybrał się w podróż do Nepalu i tam nagrał z miejscowymi muzykami płytę Cel-ne-pal. Później mężczyzna założył grupę Nasi Starzy, która była pierwszym polskim zespołem ukulele. Instrument pojawiał się też w piosenkach autorstwa Gaby Kulki, Aleksandry Komsty (Oly.) i Natalii Wójcik (Zagi). Ciekawe jest też to, że od kilku lat co roku w Sławkowie (województwo śląskie) odbywa się impreza o nazwie Polish Ukulele Festival. Przyciąga ona miłośników ukulele nie tylko z Polski, ale i zagranicy. Podczas tego wydarzenia odbywają się koncerty, organizowane są też inne atrakcje, takie jak warsztaty gry, konkursy z nagrodami, można również odwiedzić stoiska z instrumentami.

Ukulele ma bardzo ciekawe brzmienie, jak i historię, co potwierdzają powyższe informacje. Mimo że nie jest ono tak popularne, jak zwykła gitara, warto się nim zainteresować, choćby ze względu na to, że przyjemnie się go słucha.

 

 

Subskrybuj
Notify of
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments