Ostatnio aktualizowane: 02.07.20

 

Gitara jest jednym z najbardziej popularnych instrumentów i prawdopodobnie większość z nas miała z nią styczność. Jednak nie wszyscy wiedzą, że jej początki sięgają aż do czasów starożytnych. Wygląd i budowa gitary zmieniały się wraz z upływem czasu, a jeśli chcesz poznać szczegóły, zachęcamy do lektury poniższego artykułu.

 

Czasy starożytne

Jak już zostało wspomniane, gitara to instrument, który znany był już w czasach starożytnych. Szacuje się, że niektóre jej pierwowzory mają nawet 4000 lat, sama jej nazwa jest znana już od bardzo dawna. Persowie często używali określenia qitara, Grecy kitara, a Rzymianie na szarpany instrument ze strunami mówili cithara. Okazuje się, że obecne brzmienie nazwy pochodzi z języka hiszpańskiego, od słowa guitarra. Instrument, który najbardziej przypomina ten współczesny, zaczął pojawiać się w VII i VIII wieku na terenie Europy Zachodniej, w Hiszpanii i Francji. Wyglądał on podobnie, jak grecka kitara, którą wykorzystano jako akompaniament podczas śpiewu, jak i do gry solowej.

Epoka renesansu i baroku

Według badaczy czasy renesansu i baroku miały bardzo duży wpływ na wygląd gitar, na których obecnie gramy. W XVII wieku pojawił się instrument barokowy, który stał się wzorem dla współczesnej gitary klasycznej. Był on stosunkowo mały i nie grał bardzo głośno, zwykle miał pięć chórów strojonych w układzie A-D-G-H-e, a najcieńszą struną była ta pojedyncza. Gitary barokowe były wykorzystywane jako instrument rytmiczny lub jedna z części zespołu, bardzo często sięgali po nią śpiewacy. W czasach renesansu nie miały one zdobień, ale kiedy nastała epoka baroku, na instrumentach zaczęły pojawiać się różne ornamenty, a nawet inkrustowana kość słoniowa. Co więcej, otwór rezonansowy na pudle miał niekiedy bardzo fantazyjny kształt.

 

Historia gitary klasycznej

Gitara klasyczna pojawiła się w momencie, kiedy klasyczny instrument barokowy otrzymał dodatkowy, szósty chór (miało to miejsce w drugiej połowie XVIII wieku). Najstarszy zachowany model pochodzi z 1759 roku, wykonał go Francisco Sanguino. Z kolei pierwsza publikacja na temat gitary klasycznej datowana jest na rok 1780 (Obra para guitarra de seis órdenes autorstwa Antonio Ballesterosa). Jej popularność stopniowo rosła, z czasem chóry zmieniły się w pojedyncze struny i w ten sposób powstał tzw. instrument hiszpański, obecnie określany mianem romantycznego lub wczesnoromantycznego. Jest wielu muzyków, którzy są uznawani za wirtuozów tego typu gitar: Fernando Sor, Johann Kaspar Mertz czy Ferdinando Carulli. Do tego grona zaliczani są także Polacy, m.in. Marek Sokołowski, Jan Nepomucen Bobrowicz i Feliks Horecki. W drugiej połowie XIX wieku nastąpił bardziej dynamiczny rozwój gitary klasycznej, a za jej współczesny kształt odpowiada pochodzący z Hiszpanii gitarzysta i lutnik, Antonio de Torres Jurado. Postanowił on zmienić kształt pudła rezonansowego, powiększyć menzurę i poprawić ożebrowanie. W 1946 roku pojawiły się struny nylonowe, które szybko zastąpiły te wykonywane z jelit.

Historia gitary akustycznej i elektrycznej

Gitara akustyczna pojawiła się w XIX wieku dzięki Amerykanom, którzy do jej produkcji wykorzystali tradycje europejskie. Wyposażono ją w metalowe struny, w latach 30. XX wieku były już traktowane, jak standardowe rozwiązanie. Instrumenty akustyczne wymagały innych belek i strunnika, aby zrównoważyć nacisk strun. Zapewniają one ostry i czysty dźwięk, szybko zauważono, że nadają się do różnych gatunków muzyki. Historia modelu elektrycznego sięga do roku 1931, kiedy to George Beauchamp stracił pracę w firmie produkującej gitary i rozpoczął własne eksperymenty w domu. Mężczyzna skonstruował i opatentował pierwszy przetwornik gitarowy, który później wykorzystano do produkcji instrumentu elektrycznego.

Co ciekawe, został on zbudowany w jeden wieczór, G. Beauchampowi pomógł w tym jego przyjaciel, który był lutnikiem. Mężczyźni nazwali prototyp Patelnią i wybrali się z nim do Adolpha Rickenbackera, w ten sposób powstała firma Rickenbacker, która do dziś zajmuje się produkcją gitar basowych. W 1935 roku na rynku pojawił się znany do dziś model elektryczny ES-150, wyprodukowany przez znaną markę Gibson. Choć był on bardzo chętnie kupowany, miał pewne wady, m.in. powstające podczas gry, niepożądane wibracje.

Sposób na rozwiązanie wszystkich problemów zaproponował gitarzysta Les Paul, wymyślił on instrument pozbawiony pudła rezonansowego. Pierwsza tego typu komercyjna gitara została wprowadzona na rynek w 1949 roku przez producenta Leo Fendera. Początkowo nazywano ją Esquire, potem Broadcasterem, a ostateczna nazwa, używana także obecnie, to Telecaster. W połowie lat 50. do sprzedaży trafił Stratocaster, czyli tańszy i mniej profesjonalny model.  Była to jedna z najbardziej popularnych gitar, a przyczynił się do tego m.in. Jimi Hendrix.

XX wiek to okres, kiedy strunowe instrumenty szarpane stały się nieodłączną częścią wielu gatunków muzycznych, takich jak country, blues czy jazz. Obecnie w prawie każdym zespole pojawia się przynajmniej jeden muzyk grający na gitarze. Wiele osób przekonuje, że wydobywanie z niej dźwięków nie jest bardzo trudne, zwłaszcza gdy porównamy ją np. do skrzypiec. Kiedy będziemy szukać odpowiedniego instrumentu dla siebie i zastanawiać się, czym wyróżnia się dobra gitara, warto przypomnieć sobie, jak długo ją udoskonalano, aby wyglądała i brzmiała tak, jak obecnie.

 

 

 

Subskrybuj
Notify of
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments