Ostatnio aktualizowane: 24.10.20

 

Zastanawiałeś się kiedyś, jacy muzycy grają w orkiestrze? Może interesuje Cię, czym orkiestra jest w ogóle, jaka jest jej historia i na jakie typy można ją podzielić? To interesujące informacje i to nie tylko dla osób, które chcą rozpocząć naukę gry na instrumencie, ale też tych, którzy lubią ciekawostki. 

 

Orkiestra i jej historia

Orkiestra to nic innego, jak duży zespół instrumentalny składający się z kilkunastu do nawet kilkuset muzyków. Ważną rolę w każdej orkiestrze odgrywa dyrygent, dzięki któremu możliwa jest synchronizacja wszystkich dźwięków. W trakcie wykonywania utworów znajduje się on przed muzykami. Każdy dyrygent korzysta z batuty, laski tamburmajora albo samych rąk. Ważnym elementem jest też mimika, ruchy głowy i całego ciała. Obserwując dyrygenta, muzycy wiedzą, jak mają grać i jaki dźwięki trzeba podkreślić w danym momencie. 

Pojęcie orkiestra w rozumianym dzisiaj znaczeniu pojawił się w 2. poł. XVII w. Warto wiedzieć, że w teatrze greckim słowo to oznaczało miejsce przeznaczone dla chóru, a w rzymskim – widownię stworzoną z myślą o patrycjuszach. Początków orkiestry można doszukiwać się w zespołach grających na dworach włoskich w okresie średniowiecza i renesansu. Na początku orkiestry składały się maksymalnie z kilkunastu osób i nie miały dyrygenta. Zazwyczaj stanowiły połączenie kwartetu dętego i smyczkowego, czasami w zespole występowały też instrumenty perkusyjne. W XVII wieku wzrosło zainteresowanie kulturą, w tym muzyką, co miało związek ze wzrostem znaczenia mieszczaństwa. Koncerty zaczęły się odbywać w miejscach publicznych np. parkach, a także w teatrach muzycznych. Z uwagi na to, że teatry były duże, potrzebne było odpowiednie natężenie dźwięku. To sprawiło, że do orkiestry zaczęło dołączać więcej muzyków. 

Można wyróżnić następujące typy orkiestr: symfoniczną, dętą, smyczkową, operową, kameralną, wojskową i rozrywkową. Poniżej umieściliśmy opisy dwóch najbardziej popularnych rodzajów, wraz z dokładnym wskazaniem, jakie instrumenty w nich występują. 

Orkiestra dęta

Orkiestra dęta, jak nietrudno domyślić się po nazwie, składa się głównie z instrumentów dętych. Partie charakterystyczne dla smyczków są wykonywane przez muzyków grających na fletach i klarnetach. W orkiestrze tej występują następujące instrumenty dęte drewniane: flety, oboje, klarnety, saksofony i fagoty. Jeśli mowa o oboju, zwykle jest on jeden. Klarnety mają standardowo strój B, czasami występuje też model basowy i mały klarnet Es. Wśród instrumentów dętych blaszanych wyróżnia się: sakshorny altowe, tenorowe, trąbki, rogi tuby i puzony. W orkiestrze dętej występują też instrumenty perkusyjne, do których zalicza się: werbel, czynele, bęben wielki i zestawy perkusyjne stanowiące połączenie wymienionych modeli. Na tym często kończy się liczba instrumentów w orkiestrze, choć opcjonalnie można do niej dodać także inne, w zależności od repertuaru. Do dodatkowych instrumentów zaliczyć można m.in. lirę marszową. Jest to nic innego jak rodzaj dzwonków, które nosi się podczas marszu i uderza o nie pałeczką. Na koncertach często można zauważyć także kontrabas, wiolonczelę, fortepian, harfę, krowie dzwonki czy gongi. 

 

Orkiestra symfoniczna

Zespół instrumentalny, jakim jest orkiestra symfoniczna, zajmuje się wykonywaniem dzieł muzycznych: oper, baletów i koncertów (w tym na zewnątrz na otwartej przestrzeni). Nie ma z góry określonej liczby instrumentalistów w tej orkiestrze. Skład zmienia się w zależności od potrzeb, choć zwykle liczba muzyków wynosi około 100. W orkiestrze tego typu występują instrumenty dęte drewniane i blaszane. Do pierwszej grupy zalicza się: flety, flet piccolo (charakteryzuje się wysokim dźwiękiem i stanowi mniejszą wersję fletu poprzecznego), rożek angielski, oboje, klarnety (w tym basowe), fagoty, kotrafagot i saksofony.

Fagot jest stosunkowo mało popularnym instrumentem, który składa się z kilku części: czary głosowej, stopy, skrzydła, rury basowej, esu i stroika. Do kategorii instrumentów dętych blaszanych zalicza się: trąbki, tuby, rogi, waltornie, sakshorny i puzon. Wchodzące w skład orkiestry dętej instrumenty perkusyjne dzieli się na te, o określonej i nieokreślonej wysokości dźwięku. Do pierwszej grupy zalicza się: kotły, marimbę, marakasy, wibrafon, dzwonki, dzwony, bębenek baskijski, kastaniety i klawesy. W drugiej można wyróżnić: werbel, czelestę, bęben wielki, talerze, trójkąt i gong. Kolejną grupę stanowią instrumenty klawiszowe i inne: akordeon, organy, harmonium, fortepian i klawesyn. Instrumenty strunowe szarpane to: cytra, bandżo, lutnia, harfa, ukulele i gitara klasyczna. Wśród instrumentów smyczkowych wyróżnia się: I skrzypce, II skrzypce, wiolonczele, altówki i kontrabasy. Jako ciekawostkę można dodać, że obsada orkiestry symfonicznej wykształciła się na dworze w Mannheim w połowie XVIII wieku.

 

 

Subskrybuj
Notify of
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments