Ostatnio aktualizowane: 04.08.20

 

Piękne utwory, które poruszają słuchaczy, to nie tylko koncerty grane przez całą orkiestrę. Poszczególne instrumenty w zespole mogą solowo stworzyć muzykę, która spodoba się nawet osobom preferującym inne, bardziej komercyjne gatunki. Szczególnie piękne utwory komponowane są na wiolonczelę i poniżej przedstawiamy najlepsze z nich.

 

Suity na wiolonczelę solo Jana Sebastiana Bacha

Cykl stworzony z sześciu suit skomponowanych przez Jana Sebastiana Bacha przeznaczony jest na wiolonczelę solo, czyli bez akompaniamentu innych instrumentów. Powstał on prawdopodobnie w latach 1717 – 1723. Suita to gatunek muzyczny wywodzący się z epoki renesansu, składający się z całego cyklu następujących po sobie utworów. Połączone one były ze sobą zwykle tematyką i treścią programów. Suity Bacha są jednymi z najczęściej wykonywanych kompozycji na wiolonczelę. W całym cyklu każda część rozpoczyna się od preludium, po którym następują kolejne tańce: allemande, courante, sarabanda, dwa manuety lub gawoty i gigue. Suity Bacha przez długi czas były nieznane szerszej publiczności, zostały rozpowszechnione dopiero w XX wieku, kiedy to nagrał je Pablo Casals.

 

Sonaty wiolonczelowe Beethovena

Sonaty wiolonczelowe Beethovena składają się z pięciu części. Powstały one pod koniec XVIII wieku i w okresie, w którym zostały skomponowane, uznawane były za nowatorskie. Podczas premierowego wykonania dwóch sonat, publiczność po raz pierwszy usłyszała wiolonczelę nie jako instrument realizujący wyłącznie basso continue, akompaniując partiom fortepianowym, ale grającą samodzielnie. W kolejnych częściach przejęła ona zadanie pozostałych instrumentów, które do tej pory miały oddawać zawiłości i uczucia zawarte w sonatach. Przed powstaniem utworów Beethovena, nawet najlepsza wiolonczela pozostawała tłem dla wybrzmiewającego w sali koncertowej fortepianu. W III sonacie została ona doceniona na równi z innymi instrumentami. Ostatnie dwa utwory z cyklu powstały w trzecim okresie twórczości Beethovena. Charakteryzują się przełamywaniem klasycznych norm i śmiałym eksperymentowaniem, świadczy o tym szczególnie fugowany finał ostatniej sonaty D-dur.

Sonaty na wiolonczelę Brahmsa

Brahms był silnie zainspirowany twórczością Beethovena, szczególnie jego poszukiwaniami ciekawych i nowatorskich form. Wykorzystywał on również te same gatunki muzyczne – symfonie, uwertury i sonaty. Tworząc muzykę kameralną, przeznaczoną głównie na wiolonczelę, skrzypce i fortepian, również wzorował się na nurcie zapoczątkowanym przez Beethovena. Jego pierwsza sonata powstała prawdopodobnie w latach 1862 – 1865. Była ona skomponowana na wiolonczelę i fortepian, ten drugi jednak miał jedynie wspierać i podkreślać rolę instrumentu strunowego. Pomimo inspiracji Beethovenem, pierwsze części sonaty miały być nawiązaniem do fugi Jana Sebastiana Bacha.

 

Koncerty wiolonczelowe Szostakiewicza

Rosyjski kompozytor Dmitrij Szostakiewicz stworzył dwa koncerty wiolonczelowe, które uznawane są za jedne z najpiękniejszych utworów przeznaczonych na ten instrument. Pierwsza kompozycja powstała w 1959 roku i dedykowana była wybitnemu muzykowi, Mścisławowi Rostropowiczowi. Koncert Szostakiewicza uważany jest za niezwykle trudny do zagrania, jednak podkreśla on niesamowite brzmienie i możliwości wiolonczeli. Przeznaczony jest do solowego wykonywania partii muzycznych na tym instrumencie, przy akompaniamencie dwóch fletów, dwóch obojów, klarnetów i fagotów, a także waltorni, kotłów i czelesty. Podobnie wymagający dla muzyka jest drugi koncert stworzony przez rosyjskiego kompozytora.

 

Suity wiolonczelowe Brittena

Benjamin Britten to angielski kompozytor, który podobnie jak Szostakiewicz, stworzył serię utworów przeznaczonych dla Rostropowicza. Suity wiolonczelowe to cykl składający się z trzech części na instrument strunowy grający solo. Pierwszy z utworów składa się z dziewięciu partii, granych bez przerwy. Druga suita jest krótsza, skomponowana jedynie z pięciu części, a trzeci fragment cyklu ponownie wraca do dziewięciu elementów. Ostatni utwór w serii suit silnie nawiązuje do tematyki rosyjskiej, między innymi do muzyki ludowej Czajkowskiego i kwartetów Beethovena pisanych dla Razumowskiego.

Koncert wiolonczelowy Elgara

Koncert wiolonczelowy angielskiego kompozytora Edwarda Elgara został zagrany po raz pierwszy przez sławną wówczas wiolonczelistkę, Beatrice Harrison. Utwór powstał w okresie po I wojnie światowej i wyróżnia się on wśród twórczości artysty. Cały koncert jest spokojny, nostalgiczny i skłaniający słuchaczy do refleksji. Elgar zadebiutował ze swoim utworem podczas występu w Londynie w 1919 roku, ale ze względu na brak odpowiedniego przygotowania, wykonanie nie zyskało przychylnych opinii publiczności. Dopiero po roku koncert wiolonczelowy ponownie wrócił do repertuaru londyńskich muzyków.

 

Sonata wiolonczelowa Chopina

Skomponowana w 1846 roku przez Fryderyka Chopina sonata g-moll przeznaczona jest na wiolonczelę i fortepian. Jest to ostatni utwór, który ukazał się jeszcze za życia kompozytora. Sonata po raz pierwszy została wykonana publicznie w 1848 roku z udziałem samego Chopina. Należy ona do kilku nielicznych utworów kameralnych, stworzonych przez tego kompozytora. Chociaż zainspirowała go ona do tworzenia kolejnych sonat, żadna nie została jednak ukończona. Utwór na wiolonczelę jest bardzo trudny technicznie, wymaga dużej sprawności od muzyków, przede wszystkim ze względu na skomplikowaną polifonię, w której kilka głosów jest prowadzonych w sposób niezależny od siebie. Ciekawe jest, że w czasie prawykonania, czyli pierwszego publicznego zagrania sonaty, jeden szczególnie trudny fragment został pominięty.  

 

 

Subskrybuj
Notify of
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments